اعوذ بالله السميع العليم من همزات الشياطين و اعوذ بالله ان يحضرون ان الله هو السميع العليم .
بسم الله الرحمن الرحيم
سلام عليكم
جواد هستم .
ايشالا حال همگي خوب باشه .
خوب آقا عبدالله شما نوشتي :
(پس مجتهدين شما درواقع كار علماي جرح و تعديل ما را انجام ميدهند!)
اگر شما دقت كرده باشي من نوشتم :
((((سعي و كوشش اونها اينه كه با تهجد و ياد گرفتن انواع علوم شناخت رجال و شناخت حديث و كاربرد كلمات تو گذشته و حال و ... بفهمن كه فلان حديث از پيامبر به ما رسيده و منظورش از اين حديث چي بوده ))))
مسلما كار يه مجتهد فقط جرح و تعديل نيست . بلكه جرح و تعديل يه ناقل فقط يكي از كارهايي هستش كه يه مجتهد بايد رو اون مسلط باشه .
علاوه بر اون بايد حديث شناس هم باشه و احاديث صحيح و حسن و ضعيف و ... رو از هم تشخيص بده .
علاوه بر اون همونطور هم كه قبلا نوشتم كار برد كلمات رو هم بايد بدونه كه مثلا تو گذشته به كلمه (( اب)) هم پدر مي گفتن و هم عمو و هم شوهر مادر. بايد كاربرد كلمات رو هم بدونه تا دقيقا منظور حديث يا حتي منظور قرآن رو متوجه بشه چون قرآن به زبون عربي نازل شده و از طرفي معصومين عليهم السلام هم به زبون عربي تكلم مي كردن و امكان داره تو همين زبان يه سري اصطلاحات و حرفهاي عاميانه باشه كه به صورت كنايه يا هر چيز ديگه باشه از طرفي واسه يه كلمه سه يا شايد چهار پنج تا معني موجود باشه كه مثلا تو يه حديث يا تو يه آيه معني نزديك كلمه منظور نبوده .
علاوه بر اون بايد روي استدلالات فقهي هم مسلط باشه .
براي يه مجتهد دونستن و تسلط داشتن رو دونه دونه موارد بالا لازم و ضروري هستش . و چندين مسئله ديگه كه براي يه مجتهد ضروري هستش ...
غرض من از اين نوشته ها اين بود كه بگم وظيفه يه مجتهد فقط استفاده از علم جرح و تعديل نيست .
شما نوشتي :
اولاً: فرض كنيد يك صحابه اي كه مجتهد است در زمان خلافت حضرت علي رضي الله تعالي عنه در بلاد دور دستي تبليغ دين ميكند. طبيعتاً اين مجتهد با مسائل بسيار زياد و البته جديدي روبرو ميشود. مانند انواع خوراكيها، رسم و رسومات و يا انواع عقايد آن منطقه.
اين صحابه هرچه ميگردد چيزي از آنها در قرآن نميابد. و همچنين رسول الله نيز چيزي نگفته است.
حالا ايشان بايد چكار كند؟
آيا باز هم بايد قاصد بفرستد تا نظر حضرت علي را درمورد آن موارد بپرسد؟!
مسلماً تا قاصد برود و آن خبر را به حضرت علي برساند و باز برگردد و جواب را براي آنها بياورد خيلي طول ميكشد. اگر خيلي خوشبين باشيم ميگوييم يك هفته!
حالا توي اين يك هفته اين بيچاره ها چكار بايد بكنند؟!
آيا بايد منتظر قاصد باشند تا خبر بياورد؟!
مثل اينكه همونطور كه قبلا گفتم بزرگترين مشكل شما با مسئله استفاده مجتهد از معصوم زمان فقط بعد مسافته .
مسئله به همين سادگي هستش كه من الان اين پائين مي نويسم :
يه مجتهد يا مبلغ از طرف امام معصوم براي قريه ها و شهرهاي اطراف بلاد اسلامي سفر مي كنه .
اين بين مسئله جديدي پيش مياد كه اين مجتهد به خاطر جديدالوقوع بودن مسئله تو آيات و احاديث و استدلالات فقهي چيزي براي اون گير نمياره .
به همين خاطر يه قاصد مي فرسته كه جوابشو از معصوم عليه السلام بگيره .
به همين راحتي .
حالا شما يه مسئله ديگه اي مطرح كردي كه من فكر نمي كنم اين مسئله طرح شده از جانب شما در مقام يه مشكل باشه .
اگر به قول شما رفت و برگشت اين قاصد يه هفته طول بكشه چه ضرري به مردم اون ديار مي زنه ؟
فوقش اگه بخوايم يه حالت فوق العاده رو در نظر بگيريم ميگيم تمام مردم يه روستا و يه قريه به اندازه يه هفته يا يه ماه دست از اون كار بر ميدارن تا جواب از جانب معصوم عليه السلام برسه . فكر نمي كنم اين مسئله اونقدرها هم باعث ايجاد مشكل بشه .
يه مجتهد اوامر و نواهي اي رو كه از جانب شرع به دستش رسيده به مردم ابلاغ مي كنه و در مورد مسئله جديد با فرستادن يه پيك يا قاصد منتظر جواز يا نهي از جانب معصوم عليه السلام مي مونه و تو اين مدت اون مردم بنا بر احتياط بايد تا رسيدن جواب دست از اون كار بكشن . به همين راحتي .
ديگه اينكه شما نوشتي :
ثانياً: يكي از منابع مجتهدين شيعه «عقل» است. وقتي قرار است مجتهد حكم مسأله اي را كه مشابهي در قرآن و سنت ندارد را از معصوم بپرسد ديگر عقل براي چه كاري است؟!
وقتي شما ميگوييد مجتهد نميتواند حكمي از خود صادر كند، ديگر منبع عقل ديگر چيست؟!
بله درسته يكي از منابع شيعه تو اجتهاد عقل هستش .
شايد علي الظاهر عقل مقابل مسئله استفاده از كتاب الله و سنت باشه . در صورتي كه اين طور نيست . با تاييدات خدا توضيح مي دم ...
بارزترين زمان براي استفاده از عقل و همچنين اجماع تو مسائل فقهي در زمان غيبت هستش . همون زماني كه مجتهدين مثل زمان حضور امام نمي تونن از بيانات و تعليمات امام استفاده كنن . (مثل استفاده از ((عقل)) تو موارد جرح و تعديل و حديث شناسي و ...)
اما در زمان حضور امام هم يه مجتهد از عقل استفاده مي كنه . با شنيدن تفسير آيات و فرا گرفتن استدلالات فقهي و به كار بستن تعليمات معصومين احكام مسائل رو استخراج ميكنه . مثل بعضي از شاگردان امام صادق عليه السلام كه حضرت به اونها مي فرمودن : تو توي مسجد بشين و فقط براي مردم قتوا بده و من افرادي مثل تو رو دوست دارم .
يعني اينكه اين فرد تا مقام اجتهاد خودشو بالا كشيده و به صلاح ديد و تاييد معصوم عليه السلام براي مردم فتوا ميده . حالا فتاواي اين مجتهد با استفاده از كتاب و سنت و عقل هستش . چون عقل چيزي هستش كه بوسيله اون استدلال مي كنه و احكام مربوطه رو از لابلاي احاديث و فرمايشات معصومين عليهم السلام استخراج مي كنه .
و در كل اينو بگم كه :
امكان داره يه مسئله از لحاظ شرعي جواب داشته باشه اما از لحاظ عقلي محال باشه . به همين خاطر به حكم مخالفت اين مسئله با عقل مجتهد فتواي مقتضي يا دستور مربوطه رو صادر ميكنه . اگه مثال خواستين در خدمتم .
اين يه مسئله فقهي هستش كه استفاده همزمان عقل و شرع و رو بيان مي كنه :
كُلَّما حَكَمَ بِهِ الشَّرع حَكَمَ بِهِ العَقل وَ كُلَّما حَكَمَ بِهِ العَقل حَكَمَ بِه الشَّرع .
و اينكه شما نوشتي :
ثالثاً: به بنده بفرماييد آيا مجتهديني كه هم اكنون وجود دارند پيش امام زمان ميروند و از ايشان سؤال ميكنند؟!
نه خير . مجتهدين در حال حاضر موظف به سوال از امام زمان عليه السلام (اصلح الله في امور المسلمين بتعجيل الفرج) نيستن . چون دوران دوران غيبته . وظيفه حال حاضر مجتهدين استفاده از كتاب و سنت و عقل و اجماع هستش .
البته اين به اون معني نيست كه چون ارتباط مجتهدين با امام وقت قطع شده از طرفي چون تو مذهب مقدس تشيع قياس حرام هستش پس مجتهدين براي مسئله هاي جديد الوقوع بايد دست روي دست بذارن .
همونطور كه قبلا گفتم بعد از رسول الله صلي الله عليه و آله و سلم امامان شيعه طي دو قرن و نيم انواع مسائل و احكام رو براي امت بيان كردن و احكام مسائل مبتلا به رو به خوبي روشن كردن و تا حد امكان براي اجتهاد رفع مانع كردن.
و امروز ما مي بينيم شيعه تو انواع زمينه ها مثل :
احكام مطهرات و نجاسات و طلاق و ازدواج و خوردنيها و آشاميدنيها و وصيت و عهد و نذر و انواع معاملات و مسائل متفرقه مربوط به اونها و ديات و سر بريدن و شكار كردن حيوانات و خمس و زكات و نماز و روزه و حج و مسائل مربوط به اونها و ... و ... و ...
از كتاب الله و سنت نبوي و فرمايشات معصومين عليهم السلام احاديثي داره كه حجت رو براي مجتهدين و مقلدين تموم مي كنه . و جالبي كار اينه كه پايه و اساس تمام اينها علمي هستن نه بر روي قياس . يعني همون چيزايي رو كه مجتهدين شما دارن با قياس حكمشون رو صادر ميكنن علماي ما با فرمايشات معصومين عليهم السلام مي كنن كه البته نتيجه كار با هم خيلي متفاوته .
و اما در مورد مسائل جديد امروزي هم كه قبلا براي اونها نصي نداشتيم مثل انواع معاملات يا جاسوسي ها دزدي ها و ... كه مثلا با اينترنت يا هر چيز ديگه انجام ميشه يا مثلا مسائل مبتلا به جديد مثل عضويت تو گروهها و شبكه هاي هرمي يا هر چيز ديگه بوسيله عقل و اجماع و ارتباط دادن اين مسائل با كتاب و سنت نظر خودشون رو بيان مي كنن .
در ضمن دوران غيبت هم دوراني نيست كه بگيم بالكل از وجود امام زمان ارواحنا فداه بي بهره هستيم . شايد علي الظاهر نتونيم به صورت مستقيم و يا به صورت زمان حضور ايشون با ايشون ارتباط برقرار كنيم .
اما بودن و هستن كساني كه با توجه به لياقت و به صلاحديد حضرت به ديدار ايشون نائل مي شن . مثل تمام كساني كه شرح حالشون تو كتب شيعه اومده .
زمان زماني هستش كه به دليل كشته شدن يازده امام معصوم خدا آخرين امام رو تو پرده اي از غيبت نگه داشته تا تو نبود ايشون و مشكلاتي كه براي مردم پيش مياد از جمله همين مسئله اجتهاد و ... مردم احساس نياز كنن و به قولي سرشون به سنگ بخوره تا كفران نعمت نكنن . وجود امام عليه السلام و شخصي كه محل رجوع عام و خاص باشه و مشكلات جامعه به دست ايشون حل بشه نعمت هستش . اما ديديم كه بعد از رسول الله صلي الله عليه عليه و آله و سلم با اين امامان عليهم السلام (((( كه به حكم نص صريح قرآن و حديث صريح خود رسول الله صلي الله عليه و آله و سلم معصوم از هر گناه و اشتباهي هستن )))) چه برخوردي شد . هر كدوم يا خونه نشين شدن يا با شمشير و يا با زهر و تو كنج زندانها و تو پادگانهاي نظامي شهيد شدن .
به همين خاطر خدا آخرين امام رو نگه داشت تا زماني كه مردم خودشون احساس نياز كنن .
همونطور كه گفتم تو اين زمان غيبت يكي از مشكلات ، گريبانگير مسئله فقه و اجتهاد شده . اگه امام زمان عليه السلام بود ديگه احتياج به اجماع نبود چرا كه خود ايشون مرجع حل مشكلات تمامي مردم اعم از مردم عامه و مجتهدين و ... بودن .
و همونطور هم كه گفتم وظيفه فعلي مجتهدين پيدا كردن امام زمان عليه السلام و سوال پرسيدن از ايشون نيست و بلكه موظف به دادن فتوا با توجه به تعليمات قبلي معصومين عليهم السلام هستن . همونطور هم كه گفتم تعليمات اون عزيزان در حال حاضر تو انواع زمينه هاي مبتلا به موجود هستش .
فكر ميكنم شما بازم از يه جنبه ديگه بخواي بحث غيبت و اجتهاد رو نقد كني كه از مطرح كردن اون خودداري مي كنم تا مطلبم طول و دراز و باعث خستگي خوننده نشه و در صورت مطرح كردن شما ان شاء الله بهش جواب ميدم .
اميدورام تونسته باشم به نوبه خودم مسائل رو توضيح داده باشم و قدمي در جهت رفع مشكل شما برداشته باشم .
اللهم صل علي محمد و آل محمد و عجل فرجهم .
اللهم عجل لوليك الفرج .