بسم الله الرحمن الرحیم
در آیه ی تطهیر با واژه ی اهل البیت مواجه هستیم.
اهل البیت یا همه جا به معنی زنان می آید یا اینکه در جاهای مختلف معانی متفاوتی دارد .
اگر بگوببد که در همه جا به معنی زنان می آید سخن شما باطل است . زیرا در عرف عرب این عبارت برای معانی دیگری نیز استعمال شده است و بنابر شرایط می تواند معانی ای غیر از زنان نیز داشته باشد مثلا:
**حدثنا أبو بكر محمد بن عبد الله الحفيد، حدثنا الحسين بن الفضل البجلي، حدثنا عفان بن مسلم، حدثنا حماد بن سلمة، أخبرني حميد وعلي بن زيد عن أنس بن مالك (رضي الله عنه) أن رسول الله (صلى الله عليه وآله وسلم) كان يمر بباب فاطمة (رضي الله عنها) ستة أشهر إذا خرج لصلاة الفجر يقول: الصلاة يا أهل البيت: (إِنَّما يُريدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَـــهِّرَكُمْ تَطْهيراً)
**إن الحسن بن علي حين قتل علي استخلف، فبينا هو يصلي بالناس إذ وثب إليه رجل فطعنه بخنجر في وركه فتمرض منها أشهر، ثم قام فخطب على المنبر فقال: يا أهل العراق اتقوا الله فينا، فأنا أمراؤكم وضيفانكم، ونحن أهل البيت الذي قال الله عز وجل: (إِنَّما يُريدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهيراً) فما زال يومئذ يتكلم حتى ما ترى في المسجد إلا باكيا
بنابراین نتیجه می گیریم که اهل البیت بالقوه قابلیت حمل بر معانی متعددی را دارد . یعنی اهل البیت در این آیه ، بالقوه هم می تواند به معنی زنان باشد (نظر اهل سنت) و هم به معنی اهل کسا (نظر شیعه) . اما باید ببینیم معنی بالفعل اهل البیت در آیه ی تطهیر چیست و خداوند منظورش کدامیک از دو معنی فوق بوده است؟
حال به سراغ دلائل دو گروه می رویم . اهل سنت اهل البیت را زنان رسول الله می دانند و دلائلشان نیز به شرح زیر است(اگر دلیل دیگری هم دارید بفرمایید تا اضافه کنم) :
دلیل 1) قبل و بعد از آیه ی تطهیر صحبت از زنان است و اقتضا می کند که آیه تطهیر هم درباره ی زنان باشد . اصولا آیات قران بی ربط به هم نیستند و لذا برای اینکه ربط بین این آیات به هم نخورد چاره ای نداریم جز اینکه آیه ی تطهیر را مربوط به زنان پیامبر بدانیم.
دلیل 2) در قران آیاتی وجود دارد که عبارت اهل البیت یا اهل بیت یا اهل ، در انها بکار رفته است و در تمامی آنها مراد ، زن یا زنان بخصوصی بوده است . لذا با توجه به اینکه القران یفسر بعضه بعضا باید قبول کنیم که اهل البیت در آیه تطهیر نیز به معنای زنان است. زیرا خود قران هرجا این واژه یا نظایر آن را بکار برده است آنرا به معنی زنان گرفته است.
دلیل 3) روایاتی وجود دارد که اهل البیت را منحصر در زنان پیامبر می داند مانند این دو روایت :
** واحدی در اسباب النزول روایت می کند : أخبرنا أبو القاسم عبد الرحمن بن محمد السراج، قال: أخبرنا محمد بن يعقوب، قال: أخبرنا الحسن بن علي بن عفان، قال: أخبرنا أبو يحيى الحماني، عن صالح بن موسى القرشي، عن خصيف عن سعيد بن جبير، عن ابن عباس قال: أنزلت هذه الآية في نساء النبي (صلى الله عليه وآله وسلم): (إِنَّما يُريدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ)
**ابن کثیر در تفسیرش روایتی را به این صورت از عکرمه نقل می کند : عن ابن أبي حاتم، قال: حدثنا علي بن حرب الموصلي حدثنا زيد بن الحباب، حدثنا الحسين بن واقد عن يزيد النحوي عن عكرمة عن ابن عباس رضي الله عنهما في قوله تعالى: (إِنَّما يُريدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهيراً) قال: نزلت في نساء النبي (صلى الله عليه وآله وسلم) خاصة)
حال ، بعضی از دلائل شیعه را نیز از نظر می گذرانیم :
دلیل 1) آیه ی تطهیر رحمت خاصی را شامل اهل البیت می کند که همان دور کردن تمام پلیدی ها و ناپاکی ها و ارجاس از اهل البیت و تطهیر کامل آنها می باشد. واضح است که این رحمت همان عصمت است و چون همه ی مسلمین اتفاق نظر دارند که زنان پامبر معصوم نبوده اند لذا زنان پیامبر قطعا شامل آیه نمی شوند و اهل البیت تنها شامل اهل کسا می شود.
دلیل 2) حدیث کسا با صراحت تمام اهل البیت را همان اهل کسا می داند . چند روایت از میان انبوه روایات کسا را در زیر ذکر می کنم :
**روى الحاكم في كتابه "المستدرك على الصحيحين في الحديث" عن عبد الله بن جعفر بن أبي طالب أنّه قال: لما نظر رسول الله (ص) إلى الرحمة هابطة قال: "أُدعوا لي، أُدعوا لي"، فقالت صفيّة: من يا رسول الله؟ قال: "أهل بيتي عليّاً وفاطمة والحسن والحسين"، فجيء بهم فألقى عليهم النبي (ص) كساءه ثمّ رفع يديه ثمّ قال: "اللّهمّ هؤلاء آلي فصلّ على محمّد وآل محمد" وأنزل الله عزّ وجلّ: (إِنَّمَا يُرِيدُ اللهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً ) قال الحاكم: هذا حديث صحيح الاسناد
**روى مسلم في صحيحه والحاكم في مستدركه والبيهقي في سننه الكبرى وكلّ من الطبري وابن كثير والسيوطي في تفسير الآية بتفاسيرهم واللفظ للأوّل عن عائشة قالت:خرج رسول الله غداة وعليه مرط مُرحّل من شعر أسود، فجاء الحسن بن عليّ فأدخله، ثمّ جاء الحسين فدخل معه، ثمّ جاءت فاطمة فأدخلها، ثمّ جاء علي فأدخله، ثمّ قال: (إِنَّمَا يُرِيدُ اللهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً)
**حدثنا عبد الله ، حدثني أبي ، ثنا عبد الله بن نمير ، قال : ثناعبد الملك - يعني ابن أبي سليمان - ، عن عطاء بن أبي رباح ، قال : حدثني منسمع أم سلمة تذكر أن النبي صلى الله عليه وسلم كان في بيتها ، فأتته فاطمة ببرمة فيها خزيرة ، فدخلت بها عليه ، فقال لها : ادعي زوجك وابنيك . قالت : فجاء علي والحسين والحسن فدخلوا عليه فجلسوا يأكلون من تلك الخزيرة وهو على منامة له على دكان تحته كساء خيبري . قالت : وأنا أصلي في الحجرة ، فأنزل الله عزوجل هذه الآية : * ( إنمايريد الله ليذهب عنكم الرجس أهل البيت ويطهركم تطهيرا ) * . قالت : فأخذ فضل الكساء فغشاهم به ، ثم أخرج يده فألوى بها إلى السماء ثم قال : اللهم هؤلاء أهل بيتي وخاصتي فأذهب عنهم الرجس وطهرهم تطهيرا .
**حدثنا عبد الله ، حدثني أبي ، ثنا يحيى بن حماد ، ثنا أبوعوانة ، ثنا أبو بلج ، ثنا عمرو بن ميمون ، قال : إني لجالس إلى ابن عباس إذ أتاهتسعة رهط فقالوا : يا ابن عباس ، إما أن تقوم معنا وإما أن تخلونا هؤلاء .قال : فقال ابن عباس : بل أقوم معكم .قال : وهو يومئذ صحيح قبل أن يعمى . قال : فاتندوا فتحدثوا ، فلا ندري ما قالوا .قال : فجاء ينفض ثوبه ويقول : أف وتف ، وقعوا في رجل له عشر ، وقعوا في رجل قال له النبي صلى الله عليه وسلم ( فذكر مناقب لعلي ، منها : ) " وأخذ رسول الله صلى الله عليه وسلم ثوبه فوضعه على علي وفاطمة وحسن وحسين فقال : * ( إنما يريد الله ليذهب عنكم الرجس أهل البيت ويطهركمتطهيرا ) *
**" حدثنا أبو بكر ابن أبي شيبة ومحمد بن عبد الله بن مير - واللفظ لأبي بكر - قالا : حدثنا محمد بن بشر ، عن زكريا ، عن مصعب بن شيبة ، عن صفية بنت شيبة ، قالت : قالت عائشة : خرج النبي صلى الله عليه سلم غداة وعليه مرط رجل من شعر أسود ، فجاء الحسن بن علي فأدخله ، م جاء الحسين فدخل معه ، ثم جاءت فاطمة فأدخلها ، ثم جاء علي فأدخله ، م قال : * ( إنما يريد الله ليذهب عنكم الرجس أهل البيت ويطهركم طهيرا )
**أم سلمة - رضي الله عنها - قالت : إن ذه الآية نزلت في بيتي : * ( إنما يريد الله ليذهب عنكم الرجس أهل البيت
ويطهركم تطهيرا ) * قالت : وأنا جالسة عند الباب فقلت : يا رسول الله ، ألست ن أهل البيت ؟ فقال : إنك إلى خير ، أنت من أزواج رسول الله صلى الله عليه سلم . الت : وفي البيت : رسول الله صلى الله عليه وسلم وعلي وفاطمة حسن وحسين ، فجللهم بكسائه وقال : اللهم هؤلاء أهل بيتي فأذهب عنهم الرجس وطهرهم تطهيرا .
**وفي رواية : إن النبي صلى الله عليه وسلم جلل على الحسن والحسين علي وفاطمة ، ثم قال : اللهم هؤلاء أهل بيتي وحامتي ، أذهب عنهم الرجسهرهم تطهيرا .
** عمر بن أبي سلمة - رضي الله عنه - قال : نزلت هذه الآية لى النبي صلى الله عليه وسلم : * ( إنما يريد الله ليذهب عنكم الرجس أهل بيت ويطهركم تطهيرا ) * في بيت أم سلمة ، فدعا النبي صلى الله عليه وسلم فاطمة وحسنا وحسينا ، فجللهم بكساء وعلي خلف ظهره ، ثم قال : اللهم ؤلاء أهل بيتي فأذهب عنهم الرجس وطهرهم تطهيرا .
**أنس بن مالك - رضي الله عنه - إن رسول الله صلى الله عليه سلم كان يمر بباب فاطمة إذا خرج إلى الصلاة حين نزلت هذه الآية ، قريبا من تة أشهر ، يقول : الصلاة أهل البيت * ( إنما يريد الله ليذهب عنكم الرجس هل البيت ويطهركم تطهيرا ) * .
**" أخبرنا قتيبة بن سعيد البلخي وهشام بن عمار لدمشقي ، قالا : حدثنا حاتم ، عن بكير بن مسمار ، عن عامر بن سعد بن أبي قاص ، قال : أمر معاوية سعدا فقال : ما يمنعك أن تسب أبا تراب ؟ ! قال : أنا إن ذكرت ثلاثا قالهن رسول الله صلى الله عليه وسلم فلن أسبه ، أن يكون لي واحدة منها أحب إلي من حمر النعم : سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول له ، وخلفه في بعض غازيه . . .وسمعته يقول يوم خيبر : . . .ولما نزلت * ( إنما يريد الله ليذهب عنكم الرجس أهل البيت ويطهركم طهيرا ) * دعا رسول الله صلى الله عليه وسلم عليا وفاطمة وحسنا وحسينا فقال : اللهم هؤلاء أهل بيتي "
**شريك بن أبي نمر ، عن عطاء بن يسار ، عن أم سلمة - رضي الله عنها – أنها الت : في بيتي نزلت هذه الآية : * ( إنما يريد الله ليذهب عنكم الرجس أهل لبيت ) * ، قالت : فأرسل رسول الله صلى الله عليه وسلم إلى علي وفاطمة
والحسن والحسين - رضوان الله عليهم أجمعين - فقال : اللهم هؤلاء أهل بيتي . قالت أم سلمة : يا رسول الله ، وأنا من أهل البيت ؟ ال : إنك أهلي خير
**حدثنا أبو العباس محمد بن يعقوب ، أنبأ العباس بن الوليد بن مزيد : أخبرني أبي ، قال : سمعت الأوزاعي يقول :حدثني أبو عمار ، قال : حدثني واثلة بن الأسقع - رضي الله عنه - قال : جئت عليا - رضي الله عنه - فلم أجده . فقالت فاطمة - رضي الله عنها - : إنطلق إلى رسول الله صلى الله عليه وآله وسلم يدعوه فاجلس ، فجاء مع رسول الله صلى الله عليه وآله وسلم فدخل ودخلت معهما . قال : فدعا رسول الله صلى الله عليه وآله وسلم حسنا وحسينا فأجلس كل واحد منهما على فخذه ، وأدنى فاطمة من حجره وزوجها ، ثم لف عليهم ثوبه وأنا شاهد ، فقال : * ( إنما يريد الله ليذهب عنكم الرجس أهل البيت ويطهركم تطهيرا ) * اللهم هؤلاء أهل بيتي .
دلیل 3) پیامبر تا چندین ماه هر روز موقع نماز به در خانه ی اهل کسا می رفتند و آنها را با لقب اهل البیت خطاب می کردند و سپس بلا فاصله آیه ی تطهیر را می خوانند. رسول الله اين عمل را چهل روز يا شش ماه و يا هشت ماه و يا نه ماه و در نماز صبح تا آخر عمر خود انجام مىدادند . ظاهرا این اختلاف ناشی از این است که هرکس که این جریان را مشاهده کرده مدتی از این جریان را در مدینه بوده و به تناسب زمانی که پیامبر را می دیده است مدتی را برای این عمل ذکر کرده است . علی ای حال چیزی که مسلم است این است که پیامبر حداقل چهل روز و حداکثر تا آخر عمر این عمل را انجام می داده است. با یک محاسبه ی ساده مشخص می شود که پیامبر حداقل 200 بار و حداکثر 10000 بار به در خانه ی اهل کسا می آمده است و به ایشان با لقب اهل البیت خطاب می کرده است و بلافاصله آیه ی تطهیر را قرائت می فرمودند !!! (البته با احتساب روزهایی که پیامبر در مدینه نبوده اند عددی کمتر از 10000 دست خواهد آمد) منظور و مقصود آن حضرت از اين عمل چه بود؟ مگر يك مرتبه آيه تطهير را در شان آنها قرائت كردن كافى نبود؟ براى آنكه تمام مردم و تمام مسلمانان چه افرادى كه در مدينه هستند و چه افرادى كه در طول اين مدت از خارج به مدينه مىآيند همه مطلع شوند و براى ديگران نيز اين عمل آن حضرت را نقل كنند. و عجيب است كه آن حضرت به اين ندا تنها اكتفا نمىفرمود بلكه با دو دست دو طرف در خانه را مىگرفت و آنگاه ندا مىفرمود: الصلاة يرحمكم الله، السلام عليكم يا اهل البيت و رحمة الله «انما يريد الله ليذهب عنكم الرجس اهل البيت و يطهركم تطهيرا».
اینک به گوشه ای از این روایات توجه بفرمایید :
في تفسير السيوطي عن ابن عباس قال:شهدت رسول الله (ص) تسعة أشهر يأتي كلّ يوم باب عليّ بن أبي طالب (رض) عند وقت كلّ صلاة فيقول: "السلام عليكم ورحمة الله وبركاته أهل البيت (إِنَّمَا يُرِيدُ اللهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً)" كلّ يوم خمس مرّات
في صحيح الترمذي ومسند أحمد ومسند الطيالسي ومستدرك الصحيحين وأُسد الغابة وتفاسير الطبري وابن كثير والسيوطي واللفظ للأوّل عن أنس بن مالك: انّ رسول الله (ص) كان يمرّ بباب فاطمة (عليها السلام) ستّة أشهر كلّما خرج إلى صلاة الفجر يقول: "الصلاة يا أهل البيت! (إِنَّمَا يُرِيدُ اللهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً)" حاکم نیشابوری می گوید : حديث صحيح على شرط مسلم ولم يخرجاه
في الاستيعاب وأُسد الغابة ومجمع الزوائد ومشكل الآثار وتفاسير الطبري وابن كثير والسيوطي واللفظ للأخير عن أبي الحمراء قال:(1) حفظت من رسول الله ثمانية أشهر بالمدينة ليس من مرّة يخرج إلى صلاة الغداة الاّ أتى باب عليّ (رض) فوضع يده على جنبتي الباب ثمّ قال: "الصلاة الصلاة، (إِنَّمَا يُرِيدُ اللهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً)".
وفي مجمع الزوائد وتفسير السيوطي عن أبي سعيد الخدري مع اختلاف في لفظه وفيه: جاء النبي أربعين صباحاً إلى باب دار فاطمة (عليها السلام) يقول:"السلام عليكم أهل البيت ورحمة الله وبركاته الصلاة يرحمكم الله، (إِنَّمَا يُرِيدُ اللهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً) أنا حرب لمن حاربتم، أنا سلم لمن سالمتم"
دلیل 4) یکی از بهترین دلائل شیعه مبنی بر اینکه زنان جزء اهل البیت آیه ی تطهیر نیستند همان روایت عکرمه است !!! این روایت به چند صورت ظاهرا نقل شده است که یکی از آنها به این شکل است :
حدثنا ابن حميد, قال: حدثنا يحيى بن واضح, قال: حدثنا الأصبغ, عن علقمة, قال: كان عكرمة ينادي فـي السوق: إنّـمَا يُرِيدُ اللّهُ لِـيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرّجْسَ أهْلَ البَـيْتِ وَيُطَهّرَكُمْ تَطْهِيرا قال: نزلت فـي نساء النبـيّ صلى الله عليه وسلم خاصة.
از این حدیث معلوم می شود که عکرمه در بازارهاى مدینه جار مىزد که آیه تطهیر درباره زنان پیامبرصلى الله علیه وآله نازل شده است و مردم را در این باره به مباهله دعوتمىکرد. از این حدیث نکات بسیار جالبی را می توان استنبا نمود : اول اینکه : نزول آیه تطهیر درباره اهل بیت (اهل کسا و نه زنان پامبر) ، در زمان عکرمه معروف و شایع بوده است . او مىخواسته با هر وسیلهاى که شده ، حتى با جار زدن در بازارها ودعوت براى مباهله آن را از بین ببرد . اگر به قول آقای عبدالله (چیزی که عیان است چه حاجت به بیان است) پس دیگر نیازی نبود که عکرمه ای که به عداوت با علی مشهور است در کوچه و بازار راه بیفتد و ادعا کند که آیه ی تطهیر درباره ی زنان نازل شده است. اگر واقعا مردم زمان وی که همگی عرب هم بوده اند از این آیه چنین برداشتی را می کرده اند چه دلیلی داشت که عکرمه اینقدر سر و صدا کند ؟
ثانیا : عکرمه هیچ دلیل قانع کنندهاى درباره نزول این آیه در مورد زنان پیامبرصلى الله علیه وآله نداشت ، جز اصرار شدید که مىخواست آن را با نوعى تهدید و به هدفوارد کردن شکست روانى برطرف دیگر تقویت کند. این کار وى موجب تزلزل یقین طرف مقابل شده و انسانى را در برابر خود مىدید که حاضر است با دعوت به مباهله جانش را در این راه بدهد. بدین ترتیب با خود خواهد گفت : اگر این شخص نسبتبه آنچه مىگوید یقین نداشت، هرگز مردم را به مباهلهکه عواقب خطرناکى به دنبال دارد دعوت نمىکرد.
ثالثا: اصولا چه نیازی بوده که عکرمه در بازار که محل کسب و کار و تجارت است راه بیفتد و جار بزند که آیه ی تطهیر درباره ی زنان نازل شده است؟ شما در ذهنتان تصورش را بکنید. در بازار مشغول کسب و کار هستید و ناگهان کسی از کنارتان رد می شود و داد می زند که اهل البیت یعنی زنان پیامبر. این نشان می دهد که عکرمه تا چه اندازه با علی و اهل البیت دشمن بوده است و اوج استیصال خودش را اینگونه نشان می داده است.
دلیل 5) از بهترین دلائلی که نشان دهنده ی نزول آیه ی تطهیر در شان اهل کسا است احتجاجاتی است که توسط صحابه ی رسول خدا به این آیه شده است . اصحاب رسول خدا گاه در ضمن استدلالها یا خطبه هایشان به این آیه استدلال می کرده اند و آن را مشمول اهل کسا می دانسته اند و این خودش دلیل خوبی است مبنی بر اینکه صحابه ی بزرگ پیامبر چنین تلقی ای از آیه ی تطهیر داشته اند . مثلا به ان احتجاجات توجه بفرمایید :
** احتجاج امام حسن : روى الحاكم في باب فضائل الحسن بن علي من مستدرك الصحيحين والهيثمي في باب فضائل أهل البيت: أنّ الحسن بن عليّ خطب الناس حين قتل عليّ وقال في خطبته:أيّها الناس من عرفني فقد عرفني ومن لم يعرفني فأنا الحسن بن عليّ وأنا ابن النبي وأنا ابن الوصيّ وأنا ابن البشير وأنا ابن النذير وأنا ابن الداعي إلى الله باذنه وأنا ابن السراج المنير وأنا من أهل البيت الذي كان جبرئيل ينزل الينا ويصعد من عندنا وأنا من أهل البيت الذي أذهب الله عنهم الرجس وطهّرهم تطهيراً"
** احتجاج امام حسن : وفي مجمع الزوائد وتفسير ابن كثير واللفظ للأول: انّ الحسن بن عليّ حين قتل عليّ استخلف، فبينا هو يُصلّي بالناس إذْ وثب إليه رجل فطعنه بخنجر في وركه فتمرّض منها أشهراً، ثمّ قام فخطب على المنبر فقال: "يا أهل العراق اتّقوا الله فينا، فإنّا أُمراؤكم وضيفانكم ونحن أهل البيت الذي قال الله عزّ وجلّ: (إِنَّمَا يُرِيدُ اللهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً)" فما زال يومئذ يتكلّم حتى ما ترى في المسجد الاّ باكياً. قال: رواه الطبراني و رجاله ثقات
**احتجاج سعد ابن ابی وقاص : في خصائص النسائي، عن عامر بن سعد بن أبي وقاص قال: أمر معاوية سعداً فقال: ما يمنعك أن تسبّ أبا تراب؟ فقال: ما ذكرت ثلاثاً قالهنّ رسول الله (ص) فلن أسبّه، لئن يكون لي واحدة أحبّ إليّ من حمر النعم: سمعت رسول الله (ص) يقول له وخلّفه في بعض مغازيه، فقال له عليّ: "يا رسول الله أتخلّفني مع النساء والصبيان؟". فقال رسول الله: "أما ترضى أن تكون منّي بمنزلة هارون من موسى الاّ أنّه لا نبوّة بعدي".وسمعته يقول يوم خيبر: "لأعطينّ الراية غداً رجلا يحبّ الله ورسوله ويحبّه الله ورسوله"، فتطاولنا إليها فقال: "ادعوا لي عليّاً" فأُتيَ به أرمد، فبصق في عينيه ودفع الراية إليه. ولمّا نزلت: (إِنَّمَا يُرِيدُ اللهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً) دعا رسول الله (ص) عليّاً وفاطمة وحسناً وحسيناً فقال: "اللّهمّ هؤلاء أهل بيتي"
**احتجاج واثلة بن الأسقع : روى الطبري في تفسير الآية وابن حنبل في مسنده والحاكم في مستدركه وقال: صحيح على شرط الشيخين والبيهقي في سننه والطّحاوي في مشكل الآثار والهيثمي في مجمع الزوائد واللفظ للأوّل:عن أبي عمّار قال: إنّي لجالس عند واثلة بن الأسقع إذ ذكروا عليّاً فشتموه، فلمّا قاموا قال: اجلس حتّى أخبرك عن هذا الذي شتموا، إنّي عند رسول الله (ص) إذ جاءه عليّ وفاطمة وحسن وحسين، فألقى عليهم كساء له ثمّ قال: "اللّهمّ هؤلاء أهل بيتي اللّهمّ أذهب عنهم الرجس وطهّرهم تطهيراً"
همانطور که دیدید در این احتجاجات ، اصحاب رسول خدا در مقابل کسانی که بدگویی اهل کسا را می کردند به آیه ی تطهیر استناد کرده اند و افرادی را که بدگویی می کرده اند را به این نکته توجه داده اند که این آیه در حق اهل کسا نازل شده و سزاوار نیست که آنها بدگویی اهل کسا را بکنند . البته احتجاجات بیش از اینها است . منتها بنده وقت ندارم همگی را بنویسم.
دلیل 6) در اکثر روایاتی که درباره ی قضیه ی کسا آمده است زنان پیامبر از ایشان درخواست ورود به کسا را می کنند و پیامبر اجازه نمی دهد و یا اینکه سوال می کنند که ما هم مشمول اهل البیت می شویم و پیامبر تایید نمی کند . در اینجا همگی آن سوال ها و جواب ها را جمع آوری کرده ام. اگر به این سوال و جوابها که بیش از بیست تا هستند توجه کنید می بینید که حتی پیامبر یک بار هم نمی گوید که بله تو از اهل البیت هستی. بلکه مدام می فرماید که تو بر خیر هستی . یعنی اگرچه تو مقام و مرتبه ی اهل البیت را نداری اما انسان خوبی نیز هستی و ناراحت نباش. حتی ام سلمه می گوید که اگر پیامبر به من جواب مثبت داده بود از تمامی آنچه خورشید بر ان طلوع و غروب می کند برای من بهتر بود. سند و آدرس این روایات نزد من محفوظ است. برای جلوگیری از تطویل کلام آنها را حذف کردم. اگر خواستید بعدا آنها را خواهم نوشت.
**إن عائشة قالت للنبي (صلى الله عليه وآله) في قصة الكساء: أنا من أهلك؟! قال: تنحي، فإنك إلى خير
** أنه (صلى الله عليه وآله) قد منع زينب من الدخول معهم، وقال لها: مكانك، فإنك إلى خير إن شاء الله تعالى
** أن أم سلمة قالت حينئذٍ: اللهم اجعلني منهم، فقال (صلى الله عليه وآله): أنت مكانك، وأنت على خير
** قالت: فأنا معهم يا نبي الله؟ قال: أنت على مكانك، وإنك على خير
** قالت: فجئت أدخل معهم، فقال: مكانك، إنك على خير
** قالت: يا رسول الله، أدخلني معهم، قال: يا أم سلمة، إنك من صالحات أزواجي، ولا يدخل هذا المكان إلا مني
** قال لها: إنك على خير، أو إلى خير
** قالت: يا رسول الله، ألست من «أهل البيت»؟ قال: إنك على خير، إنك من أزواج النبي
** قال: إنك إلى خير، وأنت من خير أزواجي
** أو قالت: ألست من أهلك؟
**فقال: إنك إلى خير، ولكن هؤلاء أهلي وثقلي
** أنا من «أهل البيت»؟ قال: إنك من أهلي خير. وهؤلاء أهل بيتي. وأهل بيتي أحق
** قالت: أدخلني معهم، قال: إنك من أهلي
** قالت: أدخلني معك في الكساء، فقال لها: يا أم سلمة أنت بخير وإلى خير، وإنما نزلت هذه الآية فيّ وفي هؤلاء
** وأنا من أهل بيتك؟ وجئت لأدخل معهم، فقال: كوني مكانك يا أم سلمة، إنك إلى خير، أنت من أزواج نبي الله
** قالت: يا رسول الله، أنا من «أهل البيت»؟ فقال إن لك عند الله خيراً. فوددت أنه قال نعم، فكان أحب إلي مما تطلع عليه الشمس وتغرب ( دوست داشتم که پیامبر می گفت : آری ، که اگر این را می گفت برای من از آنچه خورشید بر آن طلوع و غروب می کند بهتر بود )
** فقال: أنت من صالح نسائي، يا عمرة. فلو كان قال نعم. كان أحب لي مما تطلع عليه الشمس
** قال، بعد منعه لها: إنك على خير
** قالت: فرفعت الكساء لأدخل معهم، فجذبه من يدي، فقال: إنك على خير
** قالت: فقلت: يا رسول الله، وأنا؟
** قالت: فوالله ما أنعم. وقال إنك على خير ( گفت : به خدا سوگند که نگفت آری !! )
** قالت: يا رسول الله، ألست من «أهل البيت»؟ قال: إنك على خير، إنك من أزواج النبي، وما قال: إنك من «أهل البيت»
** قالت: يا رسول الله، هل أنا من أهل بيتك؟ فقال: لا، ولكنك إلى خير
دلیل 7) تذکیر ضمیر در آیه ی تطهیر دلالت تامه دارد بر اینکه طرف خطاب در این آیه زنان نیستند . وگرنه بنابر همان وحدت سیاقی که اهل سنت ادعایش را دارند بایستی در آیه ی تطهیر خطاب مونث می آمد . ذهبی هم روی همن نکته دست می کذارد و می گوید : أكثر المفسرين على أنها نزلت في علي وفاطمة والحسن والحسين ، لتذكير ضمير ( عنكم ) وما بعده .
دقت کنید که وی این حرف را تنها به خودش نسبت نمی دهد بلکه ادعا می کند که اجماع مفسرین بر این عقیده هستند . ظاهرا دوستان اهل سنت از عربها عربتر و از علمایشان اعلم تر هستند !!!
خوب ، تا الان دلائل اهل سنت و بعضی دلائل شیعه را از نظر گذراندیم. حال بایستی این استدلالها را بررس کنیم. بنده تنها استدلالات اهل سنت را بررسی می کنم و بررسی استدلالات شیعه بر عهده ی دوستان اهل سنت است.
بررسی دلیل اول اهل سنت : قبلا قبول کرده اید که اهل البیت قابل حمل بر معانی متعدد است. لذا در این آیه تا وقتی که دلیل قطعی و قرینه ی قطعی ، اهل بیت بودن زنان را ثابت نکند نمی توانیم حکم به اهل البیت بودن انها بدهیم. تنها قرینه در اینجا وحدت سیاق است که درباره ی آن باید گفت : اولا: آیه ی تطهیر استطراد است و اساسا ، مبنا و پایه ی استطراد تغییر سیاق و خطاب است. لذا اشکال از بیخ و بن بی اساس است ثانیا : حتی نزد علمای خودتان سیاق یک حجت ظنی است و از حجت هایی است که در آخرین مراحل به آن رجوع می شود . خصوصا که در علم اصول ثابت شده سیاق توان معارضه با احادیث مرویه را ندارد . ثالثا: دلائل قطعی بر خلاف آن وجود دارد رابعا : لازمه ی وحدت سیاقی که می گویید تانیث ضمیر است درحالیکه در این آیه تذکر ضمیر صورت گرفته که مشعر به خروج از سیاق ما قبل و ما بعد است.
بررسی دلیل دوم اهل سنت : سه آیه ی قران دستاویز اهل سنت قرار گرفته است که به شرح زیر است :
** فَقَالَتْ هَلْ أَدُلُّكُمْ عَلَى أَهْلِ بَيْتٍ يَكْفُلُونَهُ لَكُمْ
** إِذْ رَأَى نَارًا فَقَالَ لِأَهْلِهِ امْكُثُوا إِنِّي آَنَسْتُ نَارًا لَعَلِّي آَتِيكُمْ مِنْهَا بِقَبَسٍ أَوْ أَجِدُ عَلَى النَّارِ هُدًى
** قَالُوا أَتَعْجَبِينَ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ رَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ عَلَيْكُمْ أَهْلَ الْبَيْتِ إِنَّهُ حَمِيدٌ مَجِيدٌ
آیات اول و دوم که چیزی را ثابت نمی کند. زیرا درباره ی اهل و اهل بیت است . در آیه ی تطهیر سخن بر سر اهل بیت معهود است یعنی اهل البیت ، که ربطی به اهل بیت یا اهل ندارد. در عربی حتی یک الف و لام معنی را بسیار تغییر می دهد. تنها آیه ای که باقی می ماند آیه ی سوم است. این آیه هم صرف نظر از اینکه آیا واقعا مراد از اهل البیت در آن ، زن حضرت ابراهیم هست یا نه ، دلیلی برای اهل سنت نیست. زیرا همانطور که در اول بحث اثبات کردم و شما راهی جز پذیرش آن ندارید ، کلمه ی اهل البیت قابل حمل بر معانی متعدد است و به مقتضای جمله می تواند معانی متفاوتی بگیرد. حال چگونه است که خودتان از یک طرف اعتراف دارید که اهل البیت در هر جمله ای می تواند معنی خاصی داشته باشد و از طرف دیگر از ما می خواهید که قبول کنیم که اهل البیت در آیه تطهیر همان معنای اهل البیت در این آیه را دارد ؟!!!! اصولا چه تلازم و اجباری هست که اهل البیت در ان آیه با این آیه یک معنا بدهد ؟
بررسی دلیل سوم اهل سنت : دو روایتی را که اهل سنت دستاویز خودشان قرار داده اند مصداق بارز زورگویی و عدم تمکین در برابر حق و حقیقت است. زیرا کمال بی انصافی است که اینهمه روایات کسا را نادیده بگیریم و فقط به این دو روایت که یکی از عکرمه و دیگری از روات ضعیف نقل شده است استناد کنیم. اینک سند این دو حدیث را بررسی می کنم :
در سند حدیث اول آن عبد الحميد بن عبد الرحمن الحماني هست که اقوال علمایتان را درباره او نقل می کنم : النسائي: (ليس بالقوي)، وقال ابن سعد وأحمد: (كان ضعيفا)، وقال العجلي: (كوفي ضعيف الحديث). صالح بن موسى القرشي نیز که در سند حدیث اول وجود دارد ضعیف است و علما درباره ی او گفته اند :ابن معين: (ليس بشيء)، وقال الأصفهاني: (يروي المناكير عن عبد الملك بن عمير وغيره متروك)، وقال البخاري في ضعــفائه: (منكر الحديث ، وقال النسائي: (متروك الحديث)، وقال الذهبي: (واه)، وقال العسقلاني: (متروك)
در سند حدیث دوم هم عکرمه ی ناصبی و خارجی وجود دارد که آنقدر وضعش روشن است که نیازی به ذکر نیست. ضمنا راویان ضعیف دیگری نیز در هر دو حدیث وجود دارد که نیازی نیست به اثبات ضعف آنها بپردازم(به خاطر پرهیز از تطویل کلام)
چند تذکر:
1) آنچه از دلائل شیعه ذکر کردم فقط اندکی از بسیار بود .
2 ) خانم هدایت و آقای عبدالله هنوز به سوالی که از آنها پرسیدم جواب ندادند.
3) تنها دلیل قابل بررسی اهل سنت وحدت سیاق است و جالب است بدانید از نظر خود علمای اهل سنت سیاق از جمله ی ضعیف ترین دلائل است و به آخرین چیزی که رجوع می شود سیاق است و نه اولین چیز . خصوصا که دلائل قطعی بر خلاف ان داریم.
4) حتی اگر یک یک دلیل از دلائل شیعه و یا حتی یک حدیث صحیح پیدا شود که اهل کسا را اهل البیت بداند کافی است که زنان را از اهل البیت بودن خارج کنیم .
5) حتی اگر چیزی جز یک خبر واحد نداشته باشیم تا اهل البیت بودن اهل کسا را ثابت کنیم باز هم کافی است . جالب است بدانید که علمای اهل سنت خبر واحد را حجت می دانند و حتی منکر آن را فاسق و کافر می دانند . ( قابل توجه خانم هدایت که خیال می کند خبر واحد مثل قصه های مادربزرگشان است و به آن اعتنایی ندارند ) مثلا شهاب الدین دولت آبادی می گوید : من انکر خبر الواحد و القیاس و قال انه لیس بحجه فانه یصیر کافرا !!
سوال و جواب
سوال 1 :
شما كه ميگوييد «اهل البيت» يعني «اهل خانهي معهود»، آيا منظورتان همان كساني است كه در خانه حضور دارند است؟! قطعاً منظورتان همين است. آقاي شيعه! اين يك اشتباه آشكاري است از جانب شما! در درجهي اول واژهي «اهل البيت» يعني «اهل خانه» است (خانواده). چون واژهي «اهل» واژهاي است كه تعلق كسي و يا چيزي را به چيزي نشان ميدهد. مانند «اهل تهران». شما هرگز به يك مسافري كه به تهران آمده نميتوانيد بگوييد اهل تهران در قرآن كلمات زيادي همراه با «اهل» داريم كه نشاندهندهي همين امر است. اهل القري، اهل الانجيل، اهل الكتاب، اهل المدينة، اهل قرية، اهل مدين، اهل هذه القرية، اهل يثرب... و بالاخره «اهل البيت . در همهي اين موارد تعلق كساني به چيزي منظور است . حالا شما از كجا ميگوييد كه «اهل خانهي مشخص» يعني همان افرادي كه حضور دارند هستند؟!
جواب 1 :
اولا: شما قبلا خودتان اعتراف کردید که اهل البیت یعنی : اهل خانه ی معهود .
ثانیا: همچنین خودتان گفتید که عهد در اینجا عهد ذهنی است ، زیرا پیامبر می دانسته چه کسانی در خانه حضور دارند. ( حالا خودتان دارید از من می پرسید که شما از کجا می گویید که اهل خانه ی معهود یعنی همان افرادی که حضور دارند هستند؟ واقعا که جالب است. دقیقا یک جمله را قبلا خودتان تایید کردید و حالا با حالت انکار دارید از من می پرسید !!!! )
ثالثا: اصلا ما فرض می کنیم که تمام روایاتی که درباره ی قضیه ی کسا نقل شده است جعلی باشد و راویانش دروغ گفته باشند. اما دو چیر را به هیچ وجه نمی توانیم منکر شویم ، اول اینکه این راویان چه دروغ گفته باشند و چه راست گفته باشند به هر حال عرب بوده اند . ثانیا : بسیاری از این ائمه ی حدیث که این روایات را نقل کرده اند هم عرب بوده اند یا اینکه حداقل عربیشان از من و شما بهتر بوده است. با این اوصاف چطور می شود که آن دهها راوی ای که اهل البیت را شامل اهل کسا دانسته اند و روایاتش را نقل کرده اند عربی نمی دانسته اند و فقط شما توانسته اید چنین کشف بزرگی کنید؟به عبارت دیگر چه آنها دروغ گفته باشند و چه راست حداقلش این است که عرب بوده اند و می دانسته اند چه می گویند .
رابعا: شما اینهمه صغری و کبری چیده اید که ثابت کنید که اهل البیت یعنی خانواده !! اولا: اگر خداوند منظورش خانواده بود خوب راحت می فرمود اهل بیت . ثانیا : اگر اهل البیت به معنی خانواده است ، مگر حضرت زهرا جزء خانواده ی پیامبر نبود؟
خامسا: اصلا شما زمین بروید یا آسمان نمی توانید مشکل الف و لام عهد و مفرد بودن بیت را حل کنید. زیرا اهل البیت یعنی : اهل یک خانه ی معهود . خداوند برای خانه های زنان از تعبیر بیوت استفاده می کند ولی در اینجا می فرماید که اهل یک خانه ی خاص را از رجس و پلیدی دور کردیم. از این واضحتر می شود ؟
سادسا: مشکل شما این است که می خواهید با مثال های فارسی قواعد زبان عربی را اختراع کنید. عزیز من ! فارسی فارسی است و عربی عربی . مثلا در فارسی ما می گوییم که : ( هیچ خرگوش در بیابان یافت نمی شود ) اما در عربی همین مفهوم را به این صورت می گویند : ( هیچ خرگوشی در بیابان نیست که به خانه اش برود ) منظور آنها فقط این است که خرگوشی در بیابان نیست نه اینکه مثلا خرگوشی هست ولی به خانه اش نمی رود. اما در عرف عرب این مفهوم را به این صورت ذکر می کنند. یعنی به آخر آن اضافه می کنند که : ( که به خانه اش برود)
حالا شما بیا و صد تا مثال بزن که در فارسی ما منظورمان از اهل تهران چنین و چنان است و .... قبلا هم عرض کردم که اگر این روایات کسا جعلی هم باشد حداقلش این است که راویانش عربی بلد بوده اند حرف بزنند و دهها سال در بین عربها بزرگ شده اند و جد اندر جدشان عرب بوده است . شما و دیگر دوستان اهل سنت مدام می خواهید نظرتان را با هر سریشمی که شده به این آیه بچسبانید ، حتی به قیمت اینکه قاعده بسازید. چرا در مقابل حقیقت خاضع نیستید ؟!!
سوال 2
به فرض محال كه اين گفتهي شما صحت داشته باشد، آيا ام سلمه و يا حضرت عايشه در همان خانه حضور نداشتند؟! قطعاً حضور داشتند كه آن صحنه را ديدند و براي من و شما روايت كردند... پس آنها هم بايد شامل آن باشند!
جواب 2
مگر من قبل جواب شما را ندادم؟ باز تکرار می کنید؟؟!!! گفتم که پیامبر اهل البیت را به اهل کسا تخصیص داده اند و تخصیص کتاب به سنت مورد اتفاق هم علمای سنی و هم علمای شیعه است. بر فرض هم که تخصیص نداده باشند باز مشکلی پیش نمی آید. زیرا حداقلش این است که اهل کسا معصومند. عایشه و ام سلمه هم اگر معصوم هستند گوارای وجودشان !!! سوال دوم مناظره این بود که امیرالمومنین معصوم هست یا نه . این حرف شما معصوم بودن ایشان را نقض نمی کند.
سوال 3
ميگوييد «چون آيهي تطهير دلالت بر عصمت دارد و زنان پيامبر معصوم نبودند، پس آنها شامل آن نميشوند. پس مراد از اهل بيت فقط آل عبا هستند!!!»!!!آقاي شيعه! اين سخنتان را بارها تكرار كرديد ولي من هربار نديده گرفتم تا شايد خودتان متوجه شويد! آقاي شيعه! ما ميگوييم نره، شما ميگوييد بدوش!!!شما چرا يكطرفه قضاوت ميكنيد؟! اين شما هستيد كه اين آيه را دليل بر عصمت قرار ميدهيد نه ما! اين شما هستيد كه تطهير را دال بر پاكي از هرگونه خطا و اشتباه ميدانيد نه ما!!!
جواب 3
بنده این حرف را زدم اما فقط این حرف را نزدم. بلکه برای این حرف استدلالی ارائه دادم که به این شرح است:
اولا: آیه ی تطهیر دلالت دارد بر اینکه رحمتی شامل اهل البیت شده است.
ثانیا: این رحمت همان دور کردن اهل البیت از تمام ارجاس و ناپاکی ها و رساندن آنها به طهارت مطلقه است(زیرا از تطهیرا ، مفعول مطلق نوعی است)
ثالثا: اذهاب تمام ارجاس از اهل البیت و تطهیر مطلق آنها چیزی نیست جز عصمت. زیرا بارز ترین مصداق پلیدی و ناپاکی ، گناه و معصیت پروردگار عالم است و بهترین مصداق پاکی و طهارت ، پاک بودن و طاهر بودن از گناهان است.
رابعا: لذا آیه ی تطهیر دلالت بر عصمت اهل البیت دارد.
خامسا: زنان پیامبر به اتفاق تمام مسلمین معصوم نبوده اند.
سادسا: بنابراین منظور از اهل البیت زنان پیامبر نیستند و تنها شامل اهل کسا می شود.
** این از استدلال بنده . حالا به جای اینکه کلی گویی کنید و برای من ضرب المثل بنویسد ، لطف کنید و اگر ایرادی به هر قسمت از 6 قسمت فوق دارید دقیقا ذکر کنید تا با هم سر آن بحث کنیم. و اگر قبول دارید با شجاعت اعلام کنید تا مورد بشارت قطعی الهی هم قرار بگیرید : فبشر عباد الذین یستمعون القول فیتبعون احسنه
سوال 4
اگر اينچنين است، چه نيازي به بكار بردن واژهي عمومي «اهل البيت» بود؟!؟!؟ چرا خداوند منظورش را مستقيماً اعلام نكرد كه اهل كساء منظورش است؟!؟! درحاليكه هر آيهاي كه منظورش شخص و يا اشخاص خاصي باشد و نه كس ديگري، به صراحت بيان شده است!
جواب4
اولا: قضیه ی عموم و خصوص در قران بحثی نیست که بنده اختراع کرده باشم. اگر سری به کتابهای اصول فقه اهل سنت بزنید شاهد خواهید بود که فصل مستقلی در این باره در آنها وجود دارد و در آنها مواردی را که عام قران به سنت تخصیص خورده است با ذکر مثال آورده شده است.
ثانیا: اصطلاح اهل کسا اصطلاحی است که ما خودمان برای مشخص کردن افراد خاصی بکار می بریم. مگر خداوند مجبور است هرچه ما ساختیم بکار ببرد؟
ثالثا: آخرین جمله اتان بسیار خنده دار است. سیوطی که از بزرگترین علمای اهل سنت است و کتاب مشهور الاتقان فی علوم القران اثر اوست در این کتابش 219 مورد از آیات را نام می برد که خداوند منظورش را از اشخاص خاصی که ذکر کرده است صریحا بیان نکرده است. (یعنی دقیقا بر خلاف گفته ی شما) . در ضمن بهتر است بدانید که ابن عساکر و قاضی بدر الدین ابن جماعه دو نفر از علمایی هستند که اصلا در این باره کتاب مستقلی نوشته اند !!!!!!!
نکته ی جالبتر از همه این است که علامه سیوطی کلمه ی اهل البیت را نیز یکی از همان 219 مورد ذکر می کند و بعد از آن با نقل حدیث کسا می گوید که : منظور از اهل البیت در این آیه علی و فاطمه و حسن و حسین هستند .
** مثل اینکه این حرفها را وقتی علمای خودتان می زنند مسئله ای نیست اما همینکه یک شیعه به شما می گوید که منظور از اهل البیت اهل کسا است سریع وی را مورد حمله ی دهها تهمت قرا می دهید و مانند خانم هدایت ادعا می کنید که شیعه با این حرفها مذهب جدیدی اختراع کرده است. من نمی دانم این چه دین و مذهب اختراعی ای است که برای تمام عقایدش دهها حدیث از لابلای کتب اهل سنت پیدا می شود و نیز علمایی از اهل سنت هستند که عین آن عقاید را در کتبشان ذکر کرده اند ?!!
سوال5
اگر اينگونه است، من هم ميتوانم بگويم چون سياق و مفهوم و خطاب آيه به زنان برميگردد، پس در ابتدا زنان را شامل ميشود...!!!
جواب 5
این مطلبتان را با گفتگوی خیالی بین من و شما جواب می دهم:
عبدالله: قبل و بعد آیه ی تطهیر خطاب به زنان است پس قطعا آیه ی تطهیر هم خطاب به زنان است
شیعه : مگر در عربی استطراد ندارم؟
عبدالله: بر منکرش لعنت !
شیعه: مگر شرط استطراد دقیقا همین مطلب نیست که جمله ای بین دو جمله ی دیگر قرار بگیرد که مفهوم یا خطاب یا سیاقش تغییر کرده باشد؟
عبدالله: بر منکرش لعنت !
شیعه: پس چرا می گویید که حتما باید در این آیه هم منظور زنان باشد؟
عبدالله: حالا از کجا معلوم که استطرا باشه؟
شیعه: خودتان از کجا با این قاطعیت می گویید که استطراد نیست؟
عبدالله: خوب برای اینکه قبل و بعدش درباره ی زنان است
شیعه: خوب اینکه دقیقا همان شرط استطراد بودن است
عبدالله: والله چه عرض کنم !!!
[پیام بازرگانی ] !!!
